Ana Sayfa Politika Ekonomi Röportaj - özel Haber Yerel Gündem Yaşam Spor Magazin Kültür-Sanat-Turizm Eğitim Sağlık Bilim - Teknoloji Videolar
Doç. Dr. Duran Tok Omicron’a karşı uyardı: “Tedbirsizlik ve aşısızlık büyük risk”
Doç. Dr. Duran Tok Omicron’a karşı uyardı: “Tedbirsizlik ve aşısızlık büyük risk”
Memur-Sen Başkanı Yalçın: “Enflasyon kaynaklı zararlar telafi edilmeli”
Memur-Sen Başkanı Yalçın: “Enflasyon kaynaklı zararlar telafi edilmeli”
BİK Ankara Şube Müdürü Yürekli: “Kurumumuz medyadaki dönüşümde önemli mihenk taşlarından biri”
BİK Ankara Şube Müdürü Yürekli: “Kurumumuz medyadaki dönüşümde önemli mihenk taşlarından biri”
KESK, emekten ve halktan yana bütçe talebi için sahaya inecek
KESK, emekten ve halktan yana bütçe talebi için sahaya inecek
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan: 'Asgari ücret noktasında bugüne kadar olmuşun çok çok fevkinde bir neticeyi inşallah açıklamış olacağız.'
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan: "Asgari ücret noktasında bugüne kadar olmuşun çok çok fevkinde bir neticeyi inşallah açıklamış olacağız."
HABERLER>RÖPORTAJ - ÖZEL HABER
13 Ekim 2021 Çarşamba - 10:39

“Tütün Endüstrisi Destekli Proje Durdurulmalıdır!”

“Tüm yeni tütün ve nikotin ürünlerinin piyasaya arzı ve satışı yasaklansın”

“Tütün Endüstrisi Destekli Proje Durdurulmalıdır!”

ALPER ŞAŞMAZ / ANKARA

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı’nın (TEPAV) tütünle ilgili projelerinde, tütün endüstrisinden bir firmanın kurup fonladığı Dumansız Dünya Vakfı’ndan destek alması, sigaraya karşı mücadele eden sivil toplum örgütlerinden büyük tepki çekmeye devam ediyor. Türkiye’nin de imzaladığı Tütün Kontrolü ve Çerçeve Sözleşmesi’ne göre; bir sivil toplum örgütünün, sigara endüstrisiyle doğrudan veya dolaylı bu tür bir ilişki kurması yasa dışı. Bu konuyla ilgili, Türkiye’de tütün ürünleri kullanımıyla ilgili veriler, Endüstrinin pazarlama çalışmaları, Endüstrinin yeni pazarlama stratejisi, Zararı Azaltılmış Ürünler, Tütün ürünlerinin verdiği zararlar ve bunu azaltma yolları hakkında açıklamalar, 12 Ekim Salı günü Sağlığa Evet Derneği üyelerinin katılımıyla düzenlenen çevirim içi basın toplantısıyla yapıldı.

“KUZU KURTLARA EMANET EDİLİR Mİ?”

Basın toplantısında konuşan Sağlığa Evet Derneği Başkanı Prof. Dr. Elif Dağlı, tek mali desteği tütün endüstrisi olan bir vakfın, Türkiye’de projelere fon sağlamağa başladığını belirtti. Dağlı şöyle devam etti: “Bu projelerin tütün endüstrisinin hedeflediği gibi Türkiye pazarının yeni nesil ürünlere açılması ve tütün kontrolü politikalarında endüstrinin söz hakkı olması sonucunu doğurmasından endişe duymaktayız. Dumansız Dünya Vakfını tanıyalım; 2017 yılında ABD’de vergiden muaf, özel, bağımsız olduğunu iddia eden bir vakıf kuruldu. Vakfın kuruluş amacı tütün kullanımının ve sigara ilişkili ölümlerin azaltılması görünüyordu. Başına da daha önce Dünya Sağlık Örgütünde bu konuda çalışmış bir uzman getirildi. Ama vakfın tek geliri büyük bir tütün firmasından geliyordu. Bu tütün devi vakfa 2018 yılından itibaren 12 yıl boyunca her yıl 80 milyon dolar ödemeye söz vermişti. Herkes tek gelirini tütün firmasından elde eden vakfın nasıl “bağımsız” olacağını ve tütünle mücadele edeceğini merak ediyordu. İki bağımsız inceleme sonrası vakfın bağımsız olamayacağı anlaşıldı. Vakfın amacı zarar azaltma, sigara yerine daha az zararlı ürünlerin kullanılmasını sağlamaktı. Bir süre sonra büyük tütün firmaları da sigara işini bitireceklerini ve yeni nesil ürünlere geçeceklerini açıkladılar. Tütün firması ile kamunun ve sivil toplumun ilişkisi bizim de kanunumuz olan Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi ile yasaklanmıştır. Araya konan vakıf bu gerçeği değiştirmez. Keza vakfın birkaç yıl önce İstanbul’da sağlık çalışanlarını da davet ettiği toplantı Valilik tarafından durdurulmuş ve dünyaya örnek olmuştur. Vakıf gelirlerinin önemli kısmını değişik ülkelerde amacına uyan projelere yatırmaya başlamıştı. 2021 yılında 132 projeye 120 milyon dolar destek vermiştir. Ülkemizde de etkinliğini sürdüreceği anlaşılmaktadır.  Halk sağlığı ile tütün endüstrisi çıkarları bağdaşamaz. Projelerin durdurulmasını talep ediyoruz.”

“YENİ NESİL TÜTÜN ÜRÜNLERİ NASIL DÜZENLENMELİ?”

Sağlığa Evet Derneği Üyesi Efza Evrengil de yaptığı konuşmada tütün kontrolü ve tütün endüstrisinin bir arada duramayacağını kaydetti. Evrengil şu bilgileri paylaştı: “Son 10 yıldır dünya sigara piyasası yılda yüzde 2-3 oranında kan kaybediyor. Küresel tütün kullanım sıklığı 2000 yılında yüzde 33 iken, 2015’te yüzde 25’e düştü. 2025’te yüzde 21’e gerileyeceği tahmin ediliyor. Tütün endüstrisinin, yani sayısı bir elin parmaklarını geçmeyen ulus ötesi sigara şirketlerinin, bu gidişata dur diyebilmek için temel stratejisi: yeni nesil tütün ve nikotin ürünleri. Günümüzde bu ürünlerin nasıl düzenleneceği konusunda kıyasıya bir mücadele yaşanıyor. Mücadelenin bir tarafında, ticari çıkarlarının peşinde tütün endüstrisi, diğer tarafında halk sağlığını savunan tütün kontrolü savunucuları var. Son yıllarda, çeşitli yeni ürünler dünya piyasasında boy gösteriyor. Türkiye’de de var bunlar. Tamamı yasadışı, kaçak. Arkasında kim var diye bakınca tütün endüstrisi çıkıyor. Daha birkaç yıl önce, küresel piyasada ağırlıklı olarak orta ölçekli işletmeler vardı. Ama, artık satın almalar ve ürün geliştirme çalışmalarıyla, ulus ötesi şirketler piyasaya hâkim hale geldi. Günümüzde en fazla ticarileştirilen kategoriler: e-sigara, ısıtılan tütün ürünü ve bunların hibrid türevleri. Bu üçü ve geleneksel sigara arasında, içeriği, kullanımı, bağımlılık yapıcılığı, birey ve toplum sağlığı üzerindeki etkileri bakımından aslında önemli bir fark yok. Bilimsel çalışmalar, bu ürünlerin olumsuz sağlık etkilerinin yanı sıra, toplumsal ölçekte tüketimi arttırıcı etkileri olduğunu gösteriyor. Endüstri ise, ısıtılarak tüketmeyi ön plana çıkartarak, bunları “zarar azaltım ürünü” veya “potansiyel zarar azaltım ürünü”, hatta “bırakmaya yardımcı ürün” diye pazarlıyor. Tamamı bilimsel dayanaktan yoksun iddialar.

“TALEP DÜŞÜRÜCÜ VE ARZI KONTROL ALTINA ALAN ÖNLEMLER ALINMALI”

Yılda yaklaşık 500 milyar dolarlık küresel tütün ürünü pastası söz konusu. Bunun yüzde 95’i hâlâ sigaradan. Yeni nesil ürünler şimdilik yüzde 5’lik bir paya sahip. Endüstri yatırımcıları ile yaptığı iletişimde, dünyadaki 1 milyardan fazla tütün kullanıcısını işaret ederek, yeni ürün pazarlaması için büyük hacimsel fırsat olduğu müjdesi veriyor. Onlar açısından, bütün mesele, sigaradaki daralmayı fırsata çevirmek. Satış artışı grafikleri ve satış hedefleri, amaçlarının hiç de iddia ettikleri gibi sağlık olmadığını, aksine şirket kârlarını sürdürmek olduğunu gösteriyor. Ürünleri zarar azaltım iddiasıyla zorla dünya piyasalarına sokma stratejisinin bazı sonuçlarını bu grafikten görebiliriz. Polonya’da 13-15 yaş grubu gençlerin yüzde 23’ü, Ukrayna’da yüzde 18’i, Bulgaristan’da yüzde 11’i e-sigara kullanmış son 30 gün içinde, 2015-17 verilerine göre. Yeni nesil ürünler 3 şekilde düzenlenebilir: Yasaklama ile kastımız çok net ve basit bir düzenlemedir. Diyoruz ki, tüm yeni tütün ve nikotin ürünlerinin, bütün aksamlarıyla birlikte, üretimi, iç ve dış ticareti, piyasaya arzı ve satışı yasaklansın, cezai yaptırımlar belirlensin. Bunu sadece biz söylemiyoruz. DSÖ Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi’nin taraflar konferansı da önde gelen uluslararası kurumlar da aynı şeyi savunuyor, ülkelere satış yasağı tavsiyesinde bulunuyorlar. Zaten, aklı başında olan hiçbir hükümet, hiçbir sağlık bakanlığı, piyasaya yeni tütün ürünü girişi istemez, buna izin vermez. Ürün çeşitliliğinin tüketimi arttırdığını bilir. Özellikle genç nüfusta tütün kullanımının önlenmesi gerektiğini bilir. Aromaları ürünlere hayır der. Piyasada alternatif ürünlerin olmasının dual kullanımı teşvik edeceğini bilir. Öyleyse, bu ürünlerin bir ülkenin piyasasına girişi ancak tütün endüstrisi müdahalesi ile olur. İşte, asıl sorunumuz bu müdahaledir. Tütün kontrolü ve tütün endüstrisi bir arada duramaz, bunlar birbirinin antitezidir. Ürünlerini geliştirdiler, piyasada rekabeti yok ettiler, pazarlama ağı kurdular, şimdi sıra arzu ettikleri ürün, reklam ve vergi düzenlemeleri için yoğun lobicilikte. Endüstri bu işi, bir yandan kapalı kapılar ardında doğrudan yürütüyor, ama daha çok, ticari çıkarlarını temsil eden paravan kurumlar kullanıyor. Bunları ya kendi kuruyor, finanse ediyor, ya da ücrete bağlayarak kendi namına çalıştırıyor. İşte, biz bunun tam karşısındayız. Diyoruz ki, Türkiye’nin tütün tüketimi sorunlarının çözümü için yeni nesil tütün ürünler kontrendikedir. Onlara ihtiyaç hiç yok. İhtiyacımız olan; tütün endüstrisinin siyasi süreçten uzak tutan, etkili kapalı alan yasağı, etkili reklam yasağı, etkili bırakma hizmetleri gibi talep düşürücü ve arzı kontrol altına alan önlemlerin bir arada ve olması gerektiği gibi hayata geçmesidir.

“TÜTÜN KONTROLÜNE KARŞI ENDÜSTRİ SÖYLEMLERİ”

Sağlığa Evet Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Tanzer Gezer de konuşmasında tütün kontrolüne değindi. Tanzer şu ifadeleri kullandı: “Elektronik sigaraya ilişkin ilk belgelenmiş referans, 1930'da Joseph Robinson'a verilen bir patenttir. Ticari anlamda saf nikotin inhalasyonu yani “vaping” ise ilk defa 1979 yılında kullanılmaya başlıyor. “Favor (Lütuf)” ismiyle tütün ürünlerine alternatif olarak satışa sunulan saf nikotine bandırılmış kağıtlardan mamul bu sigaraların tütün endüstrisine karşı ortaya koyduğu satış mottosu; “Zarar azaltma hayat kurtarır”. Dev tütün endüstrisinin varlığında, tütün endüstrisine rakip olarak ortaya çıkan bu ürünün piyasa ömrü çok kısa oluyor. Bununla birlikte bu tarihten itibaren 2000’li yılların başına kadar hem tütün şirketleri hem de bireysel mucitler tarafından ‘nikotin solutucu cihazlar’ ve ‘tütün ısıtıcı cihazlar’ için çok sayıda patent alındığını görüyoruz. Bunların hepsi uykuda tutuluyor çünkü tütün mamulleri kullanımı o dönemde son derece yaygın, kullanım giderek artıyor ve tüm sağlık uyarılarına rağmen herhangi bir yasaklayıcı-kısıtlayıcı yasa veya sözleşme mevcut değil. Endüstri sigara satışlarından çok mutlu, yeni bir yatırım yapmasına gerek yok! Dünyada tütün kontrolüne yönelik ilk uluslararası anlaşma “Tütün Kontrol Çerçeve Sözleşmesi (TKÇS)”, 21 Mayıs 2003 tarihinde, Cenevre’de, Dünya Sağlık Örgütü’nün 56. Dünya Sağlık Asamblesi’nde kabul ediliyor. TKÇS’deki tedbirler devletler tarafından uygulanmaya başladıkça satışlar düşmeye başlıyor. Endüstrinin aklına çekmecesinde tuttuğu “alternatif” ürünler ve “zarar azaltma” stratejisi geliyor. TKÇS’nin kabul edilmesinden sadece üç yıl sonra, endüstri Nisan 2006’da Avrupa’da, Ağustos 2006’da ise Amerika’da e-sigarayı piyasaya sürüyor. Endüstrinin söylemleri bundan sonra çeşitlenmeye başlıyor: “Dumansız” ürünlerin kişileri pasif içicilikten koruduğu, nikotinin ve ısıtılmış tütünün insan sağlığına zararlı olduğuna dair yeterli kanıt bulunmadığı, nikotin seviyesinin azaltılması suretiyle nikotin bağımlılığı gelişmeyeceği-gelişirse bile bu bağımlılıkla mücadele etmenin kolay olduğu, “Yeni nesil” ürünlerin sigarayı bırakmakta iş gördüğü-sigara bırakmaya yardımcı olduğu, TKÇS’ye rağmen bazı ülkelerde “tek tip” önlemlerle tütün bağımlılığının azalmadığı, tütün mamullerinden gelen vergilerden vazgeçilemediği, e-sigaraların TKÇS dışında hukuksallaştırılıp vergilendirilebileceği, “endgame” stratejilerinin benimsenmesi gerektiği (e-sigaraların yasallaştırılması) gibi. Endüstri bu gibi söylemlerle yol alırken, 19 Eylül 2008’de Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), e-sigarayı meşru bir sigara bırakma yardımcısı olarak görmediğini ilan ediyor ve endüstriden, DSÖ'nün e-sigaraları güvenli ve etkili bulduğu-önerdiğine dair söylemleri pazarlama malzemelerinden derhal kaldırmalarını talep ediyor.

“TEPAV RAPORU”

Türkiye’de, E-sigara ve nargile ile ısıtılmış tütün ürünlerinin ithalatı ve yolcu beraberinde getirilmesi Şubat 2020’de yasaklandı–yolcu beraberinde getirilmesi hususu Ticaret Bakanlığı’nın yetkisine bırakıldı, Üretimi ve satışı yasak, Kullanımı mevzuatla sınırlandırılmış, Sigarayı bırakma yardımcısı olarak kullanılmıyor. Günümüze gelindiğinde; Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV), “Türkiye’de Tütün Kullanımını Kontrol Altına Almanın Ekonomisi: İnceleme Raporu-Arz, Talep, Sağlık ve Kamu Politikası Boyutları” başlıklı bir rapor yayınladı. Endüstri söylemlerinin tamamını içeren raporda, “Türkiye’de tütün, tütün ürünleri ve alternatiflerinin arz, talep, sağlık ve kamu politikaları boyutlarıyla” ele alındığı görülüyor. Öncelikle, endüstri tarafından fonlanarak hazırlandığı belirtilen rapor TKÇS madde 5.3’ü ihlal ediyor. Raporda, TKÇS’den bahisle “tek tip” önlemlerin Türkiye için geçerli olmadığı tespiti mevcut olmakla, kendisi de TKÇS’ye aykırı şekilde hazırlanan raporun varlığı stratejik bir kendi kendine uyumsuzluk (ters niyetlenme) haline işaret ediyor.

“TÜTÜN KULLANIMINA SON VEREBİLMEK HASSAS PLANLARA İHTİYAÇ VAR”

Raporda; “geleneksel ve alternatif tütün ürünleri” kavramları yaygın olarak kullanılmıştır, Burada amaçlanan alternatif ürünlerin TKÇS kapsamına sokulmaması gerektiğinin vurgulanmasıdır. Türkiye’nin “tek tipleştirilmiş önlemlerin yetersiz kaldığı ülkelere tipik bir örnek” olduğu beyanı mevcuttur, Raporun teması; TKÇS dışında önlemlerle giderek artan tütün kullanımına “acil müdahale” edilmesi gerektiği şeklinde kurgulanmıştır. “Acil müdahale” ile kastedilen; e-sigarayı regüle etmek ve vergilendirmektir (yasallaştırmak), sigara bırakmaya yardımcı ürün olarak kullanılmasının önünü açmak. Türkiye’nin tütün ürünlerinden elde ettiği vergi “hiç küçümsenmeyecek” miktardadır beyanı mevcuttur. “Tütün kullanımı ciddi sağlık sorunlarına yol açmanın yanı sıra bir kamu politikası meselesi olup tütünü bırakma ve tütün kullanımını kontrol altına almaya yönelik politikalar geliştirilirken bütüncül bir yaklaşımın benimsenmesi gerekmektedir.” Endgame Tütün Stratejilerinden bahsedilmekte ve “Yakın gelecekte tütün kullanımına son verebilmek için Türkiye’de daha hassas planlara ihtiyaç duyulduğu açıktır” denilmektedir. Ve sözün bittiği yer diyebileceğimiz noktada, Raporda, “Gençlerin dikkati sigaradan uzaklaştırılıp ne tür alternatiflere yönlendirilebilir?” sorusu yer bulmuştur.”

 
Savunma Sanayii Başkanı Demir: “ACROB İKA’lar her türlü hava ve arazi şartlarında güvenlik güçlerimizin minik yardımcıları olacaklar”
 
Keçiören'de daire icradan satılacak
YORUMLAR
 Onay bekleyen yorum yok.

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 

Bu haber henüz yorumlanmamış...

FACEBOOK YORUM
Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
KATEGORİDEKİ DİĞER HABERLER
Kılıçdaroğlu: “İktidar değişecek, inşallah bu memlekete huzur gelecek”
CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Saadet Partisi Genel Başkanı Temel ...
Metin Ejder Türkiye Ragbi Federasyonu Başkanlığına adaylığını açıkladı
Türkiye Ragbi Federasyonu’nun yakın zamanda yapacağı başkanlık seçiminde ...
Türkiye Psikiyatri Derneği: “Ruh Sağlığı Yasası çıkarılmalı”
Pandemide kadınların ruhsal stresi daha da arttı
 
10 Ekim Katliamı’nın 6’ncı yılında adalet talebi sürüyor
10 Ekim Katliamı’nda yaşamını yitirenler anıldı
TTB COVID-19’la geçen 18 ayı değerlendirdi
Türk Tabipleri Birliği (TTB), COVID-19 pandemisinde geride bırakılan 18 ...
BES, eylülde kamu emekçilerinin enflasyon sepetini açıkladı
Büro Emekçileri Sendikası (BES), “Kamu Emekçilerinin Enflasyon Sepeti ...
 
TTB, fiili hizmet zammı artışı için meclise teklif sundu
Türk Tabipleri Birliği (TTB), sağlık çalışanlarının fiili hizmet zammının ...
C-19 Bale Prömiyeri Yarın Opera Sahnesi’nde
Ankara Devlet Opera ve Balesi, C-19 Balesinin dünya prömiyerini yarın yapıyor.
Mehmet Zeki Erkan, Badminton Federasyonu’na başkan adaylığını açıkladı
Uzun süredir sporun ve Badminton branşının içerisinde yer alan Mehmet ...
 
404 Page Not Found
ZAFER GAZETESİ
YAZARLAR
RIZA PEHLİVAN
RIZA PEHLİVAN
Duvarlar
İBRAHİM DUMANAY
İBRAHİM DUMANAY
Yazmak
AHSEN ARAL UYAR
AHSEN ARAL UYAR
Yıllara Yayılmış Tecavüz
MUSTAFA AYDEMİR
MUSTAFA AYDEMİR
Kış Mevsimi
EZGİ KIZILAY
EZGİ KIZILAY
Bitcoin, Türkiye’nin Elektrik Tüketiminin Yüzde 41’i Oranında Enerji Harcıyor
AYHAN DEMİR
AYHAN DEMİR
Pentagon Yeni Bir Ufo Birimi Kuruyor
ÇOK OKUNANLAR
ARŞİV
ÇOK YORUMLANANLAR
Ana Sayfa Politika Ekonomi Röportaj - özel Haber Yerel Gündem Yaşam Spor Magazin Kültür-Sanat-Turizm Eğitim Sağlık
KünyeHakkımızda KünyeKünye İletişimİletişim FacebookFacebook TwitterTwitter Google+Google+ RSSRSS Sitene EkleSitene Ekle Günün HaberleriGünün Haberleri